زمان مطالعه: 11 دقیقه

sourcelogo
همه چیز درباره ارائه مطلب که باید بدانید

همه ما برای بیان نظرات و ایده‌هایمان، نیاز به ارتباط موثر با دیگران داریم. یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین راه‌های ارتباط با دیگران، خصوصا در حوزه کسب‌وکار و استارتاپ، ارائه مطلب است. شما برای اینکه سرمایه‌گذاران را جذب کرده یا مدیران خود را به اجرای یک ایده تازه مجاب کنید، نیاز به ارائه مطلب دارید. اما این ارائه چه زمانی اثرگذاری خوبی خواهد داشت؟ در این مقاله قصد داریم با بررسی ویژگی‌های یک ارائه خوب و مهارت‌های لازم برای آن، شما را در این راستا راهنمایی کنیم.

ارائه مطلب چیست؟

به فرآیند انتقال مفاهیم مربوط با یک موضوع خاص به تعدادی مخاطب، ارائه مطلب گفته می‌شود. ارائه مطلب معمولا از بخش‌هایی مثل نمایش، معرفی، سخنرانی، ترغیب، الهام‌بخشی یا انگیزش تشکیل شده و معمولا اهدافی مثل تدریس، آگاهی‌بخشی، انتقال تجربه یا ارائه یک ایده جدید را دارد. ارائه را در انواع رسمی خود (در همایش‌ها و گردهمایی‌های بزرگ) با نام نطق اصلی (Key Note) و سخنرانی (Speech) می‌شناسند.

همه چیز درباره ارائه مطلب که باید بدانید

یک ارائه مطلب خوب شامل چه مواردی است؟

تعریف ویژگی‌های یک ارائه خوب کار چندان سختی نیست. همه ما پای سخنرانی‌ها، تدریس‌ها و ارائه‌های مختلفی نشسته‌ایم و بسیاری از آن‌ها را خسته‌کنندهدیده‌ایم. پس در درجه اول، یک ارائه باید بتواند جذابیت خود را تا انتها برای مخاطب حفظ کرده و او را درگیر کند. سه مورد زیر را می‌توان به‌عنوان ویژگی‌های ارائه خوب معرفی کرد:

  1. تاثیر احساسی:
    بدون برانگیختن احساسات مخاطب نمی‌توان به ذهن او نفوذ کرد. یک ارائه خوب با توجه به ترجیحات مخاطبانش تنظیم شده و یک ارائه‌دهنده خوب، با استفاده از لحن و کلمات خود الهام‌بخشی می‌کند. این تاثیرات احساسی باعث می‌شوند ارائه شما در خاطر مخاطب بماند. گاهی هم ارائه هدفی مربوط به کسب‌وکار (مثل ارائه یک محصول به تعدادی مشتری یا ارائه یک ایده به مدیران) دارد که در این صورت، تاثیر احساسی باعث بالا رفتن احتمال تصمیم نهایی (تصمیم خرید یا حمایت از ایده) توسط مخاطب می‌شود.
  2. اطلاعات دقیق:
    شما هر چقدر هم که خوب و بی‌نقص صحبت کرده و از بهترین ابزارهای بصری برای نشان دادن منظورتان استفاده کنید، بدون اطلاعات دقیق و موثق به جایی نخواهید رسید. چرا که اطلاعات غلط فقط در کوتاه‌مدت پاسخگو است و با یک جستجوی ساده در اینترنت، بی‌اعتبار خواهد شد. بنابراین بهتر است فقط اطلاعات و داده‌های 100 درصد علمی و اثبات شده را مورد استفاده قرار داده و همیشه قبل از ارائه نهایی Fact Check (راستی‌آزمایی گزاره‌های بیان شده در ارائه) انجام دهید.
  3. داستان‌سرایی:
    قبل‌تر گفتیم که کلید راهیابی به ذهن مخاطب و ماندگاری در آن، تاثیر احساسی روی مخاطب است. اما آیا می‌توان با ارائه حقایق و گزاره‌های علمی، آمارها، محاسبات و جدول‌ها به این هدف رسید؟ قطعا نه! تمام این داده‌ها و گزاره‌ها زمانی تاثیرگذار می‌شوند که آن‌ها را در قالب یک خط داستانی به مخاطب ارائه کنیم. داستانی که مخاطب را با خود همراه کرده و در شادی و غم قهرمان خود شریک می‌کند.

مهارت های ارائه مطلب

در بخش قبل، ویژگی‌های کلی یک ارائه خوب را بیان کردیم. اما سوال اینجا است که برای رسیدن به این ویژگی‌ها، چه مهارت‌هایی در ارائه‌دهنده لازم است؟ در واقع شما برای تبدیل شدن به یک ارائه‌دهنده خوب باید این موارد را در خود تقویت کنید:

  1. تبدیل استرس به انرژی:
    استرس عاملی است که نمی‌توان به‌ صورت ‌مطلق آن را بد و مضر دانست. قرار گرفتن در برابر تعداد زیادی چشم و گوش، برای هر کسی استرس‌زا است. اما سخنرانان حرفه‌ای یا بازیگران، مهارت ویژه‌ای در تبدیل این استرس به انرژی دارند. استرس درست مثل یک تیغ دولبه عمل می‌کند. اگر آن را کنترل کنیم، تبدیل به انرژی شده و اگر از کنترلمان خارج شود، تبدیل به ترس خواهد شد.
  2. فن بیان:
    فن بیان یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین مهارت‌های ارتباطی است. فردی که صاحب این مهارت است، همیشه کلمات مناسب را خیلی سریع پیدا می‌کند و صحبت‌های او معمولا از ریتم خوبی برخوردارند. در طرف مقابل، کسی که در فن بیان ضعف دارد، مدام جمله‌های خود را شکسته و با از دست دادن ریتم، خسته‌کننده می‌شود.
  3. زبان بدن:
    زبان بدن شما شاید برای مخاطب به‌اندازه فن بیان به‌چشم نیاید، اما به همان اندازه تاثیرگذار است. حرکات دست، سر یا حالت‌های صورت شما می‌تواند تاثیر چشمگیری روی برداشت مخاطب از حرف بگذارد.
  4. الهام‌بخشی:
    این مهارت کمتر از مهارت‌های دیگر با تمرین قابل دست‌یابی است و بیشتر به استعداد مربوط می‌شود. یک فرد الهام‌بخش می‌تواند خیلی ساده روحیه و انگیزه دیگران را بالا ببرد. الهام‌بخشی در ارائه‌های مربوط به کسب‌وکار از اهمیت بالایی برخوردار است.

چگونه مهارت های خود را در ارائه مطلب به بالاترین حد برسانیم؟

بالا بردن مهارت ارائه مطلب کمک وافری در توسعه فردی به شما می‌کند.

مهارت ارائه تنها از طریق تمرین به دست نمی‌آید. برای مثال داشتن یک صدای جذاب، تا حدود زیادی جبری بوده و با تمرین نمی‌توان تغییر زیادی در جنس صدا ایجاد کرد. اما از طرف دیگر، زبان بدن یا غلبه بر استرس، با تمرین به‌دست می‌آیند.

در ادامه راه‌های رسیدن به مهارت بالا در ارائه مطلب را بیان می‌کنیم.

  • تمرین و تکرار:
    استرسی که در اثر قرار گرفتن جلوی یک جمع ایجاد می‌شود، حذف‌شدنی نیست. ما فقط می‌توانیم با تمرین و تکرار، به این استرس عادت کرده و با آن کنار بیاییم. تنها راه کنترل استرس در ارائه، تمرین کردن آن با جمع‌های مختلف است.
  • استفاده از تجربیات دیگران:
    حضور در ارائه‌های افراد باتجربه می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد. شما به‌عنوان یک علاقه‌مند، باید با دقتی ویژه در ارائه دیگران حاضر شوید و تمام جزئیات مورد استفاده توسط ارائه‌دهنده را (از نوع شروع ارائه تا حرکات) یادداشت کنید.
  • دامنه لغات:
    هر چه به کلمات بیشتری مسلط باشید، احتمال مکث کردنتان در هنگام ارائه کمتر خواهد شد. خواندن کتاب یکی از بهترین راه‌های گسترش دامنه لغات است.
  • سازگاری:
    شما به‌عنوان یک ارائه‌دهنده، به اقناع و درگیر کردن افراد و جمع‌های مختلفی نیاز دارید. برای این کار لازم است از توانایی انطباق خود با ترجیحات و ارزش‌های مخاطبان برخوردار شوید. این سازگاری بالا تنها با ارائه مطالب به جمع‌های مختلف و متفاوت به دست می‌آید. در کل هیچ چیز مثل تجربه‌های عملی نمی‌تواند ضعف‌های شما را به‌ وضوح نمایش داده و شما را به یک ارائه‌دهنده بهتر تبدیل کند

نکات مهم برای یک ارائه تاثیرگذار

برای این بخش می‌خواهیم یکی از بهترین ارائه‌دهندگان تاریخ دنیا را بررسی کنیم. استیو جابز کسی است که توانست با ارائه خوب ایده‌هایش، محبوبیتی جهانی و تاریخی به دست آورد. کارمینگالو، نویسنده مجله فوربس، او را بزرگترین داستان‌سرای سازمانی دنیا می‌داند. او اعتقاد دارد، با اینکه در حال حاضر ارائه‌دهندگان بااستعداد بسیاری در دنیا وجود دارند، هنوز کسی نتوانسته است او را بیشتر از استیو جابز به وجد آورد. کارآفرینان امروزی هم اگر می‌خواهند به جایگاه استیو جابز برسند، باید روی تاثیرگذاری و الهام‌بخشی خود کار کنند. در این بخش قصد داریم نکات مهم ارائه مطلب و روش‌های درست ارائه سخنرانی را، با توجه به تجربیات به‌جا مانده از استیو جابز بررسی کنیم.

همه چیز درباره ارائه مطلب که باید بدانید

  • شور و اشتیاق خود را منتقل کنید
    چرا باید دیگران به محصول یا ایده شما مشتاق شوند وقتی خود شما قادر به نمایش هیجانتان نیستید؟ با بررسی ارائه‌های استیو جابزمی‌توان به راحتی دید که او چقدر ایده‌های خود را دوست دارد و چقدر هیجان‌زده است. او همیشه جملات خود را با لبخندی بر لب بیان می‌کند و ایمانی که به ایده‌هایش دارد را می‌توان در چشم‌های او دید.
  • تیترهای مخصوص شبکه اجتماعی تولید کنید
    یک بار استیو جابز برای موبایل جدید اپل از این جمله استفاده کرد «امروز اپل می‌خواهد تلفن را دوباره اختراع کند». جمله‌ای ساده و کوتاه که تمام پیام محصول را به‌صورت خلاصه در خود داشته و قابلیت دست‌به‌دست شدن در شبکه‌های اجتماعی (خصوصا توییتر) را هم دارد. جابز معمولا برای هر ارائه خود، یک جمله این‌چنینی در نظر می‌گرفت و آن را در طول ارائه تکرار می‌کرد.
  • قانون 3
    این قانون می‌گوید که «عدد 3 یک عدد شگفت‌انگیز برای ارتباطات است». فهرستی که سه مورد را در خود دارد خیلی ساده‌تر از فهرست 6 موردی در خاطر می‌ماند و جذاب‌تر از فهرست دو موردی خواهد بود. استیو جابز همیشه ارائه‌های خود را به سه بخش اصلی تقسیم می‌کرد. در بخش اول، امکانات صوتی‌تصویری آیفون (امکانات آیپاد) را توضیح می‌داد، سپس به توضیح امکانات ارتباطی آیفون می‌پرداخت و در بخش آخر اتصال به اینترنت را بررسی می‌کرد. او حتی یک بار در ابتدای ارائه مدعی شد «امروز می‌خواهم سه محصول انقلابی را به شما معرفی کنم» و در پایان ارائه مشخص شد منظور او موبایل آیفون با سه دسته ویژگی انقلابی بوده است.
  • قهرمانسازی
    مخاطبان با قهرمان‌های داستانی ارتباط بهتری می‌گیرند. در سال 2007 و قبل از معرفی اولین گوشی هوشمند آیفون، استیو جابزبا صدای راوی روی ویدیوی معرفی آیفون اینگونه صحبت کرد «موبایل‌های معمولی چندان باهوش نیستند و استفاده راحتی ندارند. گوشی‌های هوشمند ذره‌ای باهوش‌ترند، اما استفاده از آن‌ها سخت‌تر است. آن‌ها واقعا پیچیده‌اند… ما می‌خواهیم یک جهش قورباغه‌ای داشته باشیم، محصولی بسیار باهوش‌تر از تمام موبایل‌های تاریخ و بسیار ساده برای استفاده. آیفون اینگونه است». با گذشت حدود 13 سال، این متن همچنان یکی از بهترین مثال‌های استفاده از داستان‌سرایی برای ارائه مطلب است.
  • راه‌حل را بفروشید
     استیو جابز ابتدا هوشمندی گوشی‌های فعلی و راحتی کار با گوشی‌های هوشمند را زیر سوال برد و سپس راه‌حل خود را معرفی کرد. شما هم باید با همین روند، داستان ارائه خود را بچینید تا اثر بهتری روی ذهن مخاطب بگذارید.
  • از پیچیدگی بصری خودداری کنید
    استیو جابز همیشه برای ارائه مطلب، از تصاویر ساده ولی جذاب و سرشار از اطلاعات مفید استفاده می‌کرد. فراموش نکنید که تصاویر، جدول‌ها و هر جز بصری دیگری، تنها برای ساده‌تر کردن کار شما مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اشتباهات رایج در ارائه مطلب

ارائه مطلب کار راحتی نیست و بسیاری از افراد آن را اشتباه انجام می‌دهند. برای آموزش ارائه مطلب و بالا بردن مهارت ارائه بهتر است ابتدا با این اشتباهات رایج آشنا شوید.

  • انرژی بیش از حد:
    بهره‌مندی از انرژی برای بالا بردن سطح ارائه بسیار مفید است. اما گاهی این انرژی از حد لازم فراتر می‌رود. برای مثال، حرکت بیش از حد دست‌های شما می‌تواند عامل حواس‌پرتی مخاطب باشد.
  • خودداری از ارتباط چشمی:
    یکی از رایج‌ترین اشتباهات در ارائه مطلب، خودداری از ارتباط چشمی با مخاطبان است. خیره شدن به یک نفر یا به زمین نگاه کردن تنها یک پیام را منتقل می‌کند؛ «من استرس زیادی دارم». ارائه‌دهنده باید با آرامش تمام صحبت کرده و نگاه خود را بین تمام جمع، تقسیم کند.
  • تعامل نداشتن با مخاطبان:
    برای اثرگذاری روی مخاطب، قبل از همه‌چیز باید با او ارتباط بگیرید. پرسیدن اینکه آیا همه صدای شما را دارند یا نظرخواهی در مورد موضوعات ارائه، باعث ایجاد تعامل و دخیل شدن مخاطب در ارائه شده و اثرگذاری را بهبود می‌بخشد.

ارائه مطلب یعنی انتقال یک سری مفهوم به ذهن تعدادی مخاطب. از این روش ارتباطی استفاده‌های مختلفی می‌شود. اپل هر سال محصولات جدید خود را ارائه می‌کند و همه ما سر کلاس‌های درسی خود، ارائهداده‌ایم. این ارائه زمانی اثربخش می‌شود که بتواند احساسات مخاطب را درگیر کرده و روحیه و انگیزه او را تحت تاثیر قرار دهد. این هدف با تمرین یک سری مهارت و جلوگیری از اشتباهات رایجی که بالاتر گفته شد، ممکن می‌شود. در این مقاله سعی کردیم ویژگی‌های یک ارائه خوب، مهارت‌های لازم برای ارائه‌دهنده و تجربیات استیو جابز برای ارائه تاثیرگذار را بررسی کنیم. امیدواریم این مطلب توانسته باشد به سوالات شما در این زمینه به‌طور جامع پاسخ دهد.

درسنامه بعدی درسنامه قبلی

دیدگاهتان را بنویسید